HIV (human immunodeficiency virus) lebih dikenali kerana kesannya terhadap sistem imun, tetapi kadangkala tanda amaran awal muncul di kawasan alat sulit.
Walaupun HIV boleh menyebabkan simptom pada kemaluan, banyak keadaan lain juga boleh memberi kesan yang sama. Jadi, jika anda perasan sesuatu yang luar biasa, jangan cepat membuat kesimpulan. Satu-satunya cara untuk benar-benar pasti ialah dengan ujian HIV. Namun, penting juga untuk faham perubahan pada kawasan genital yang mungkin tanda amaran dan bila masanya untuk berjumpa doktor.
Simptom Awal yang Mungkin Anda Perasan
Dalam beberapa minggu pertama selepas HIV masuk ke dalam badan (dipanggil jangkitan HIV acute), ramai orang tidak menyedari apa-apa yang luar biasa. Dan dalam sesetengah kes, virus ini boleh menyebabkan perubahan yang kelihatan atau dirasai, termasuk pada kawasan kemaluan atau dubur.
Bagi wanita, HIV selalunya mula dikesan melalui masalah faraj yang berulang (jangkitan yis, BV, PID). Bagi lelaki pula, ia lebih kerap melalui ulser, luka, atau lelehan zakar yang berterusan.
Berikut antara tanda yang perlu diperhatikan:
Luka atau ulser
Luka ini boleh kecil atau besar, sakit atau tidak sakit. Ia mungkin kelihatan seperti luka terbuka, gelembung berair, atau luka cetek. Disebabkan rupanya hampir sama dengan lesi herpes atau sifilis, ia sering disalah anggap sebagai jangkitan kelamin lain. Bezanya, dengan HIV, luka ini mungkin mengambil masa lebih lama untuk sembuh atau muncul semula walaupun selepas rawatan.
Bengkak kelenjar limfa di pangkal paha
Kelenjar limfa berfungsi sebagai “penapis” untuk sistem imun anda. Apabila ia membengkak, biasanya bermakna badan sedang melawan jangkitan. Dengan HIV, kelenjar limfa di kawasan pangkal paha boleh menjadi sensitif, keras, atau lebih besar daripada biasa. Bengkak ini mungkin berlarutan lebih lama berbanding jangkitan biasa.
Kulit ruam
Ruam berkaitan HIV selalunya muncul sebagai bintik merah kecil atau tompokan kulit yang merengsa. Pada kemaluan, ia boleh kelihatan sebagai kemerahan, kegatalan, atau perubahan kulit luar biasa yang tidak pulih dengan krim biasa atau rawatan antikulat. Kadangkala ruam ini boleh merebak ke bahagian tubuh lain juga.
Cecair keluar atau rasa pedih
Rasa pedih ketika membuang air kecil atau cecair luar biasa (pekat, kekuningan, atau berair) lebih kerap dikaitkan dengan jangkitan seperti gonorea atau klamidia. Namun bagi individu dengan HIV, sistem imun yang lemah memudahkan jangkitan seperti ini untuk berlaku menyebabkan simptom berlarutan lebih lama, kerap berulang, atau lebih sukar dirawat.
Apa yang Membezakan Gejala Berkaitan HIV
Masalah-masalah ini sendiri tidak membuktikan HIV. Perbezaan utama biasanya terletak pada coraknya:
- Gejala berlangsung lebih lama daripada yang dijangka.
- Ia tidak memberi tindak balas terhadap ubat biasa.
- Ia kerap berulang lebih daripada sepatutnya.
Jika anda perasan jangkitan atau iritasi pada kemaluan tidak juga sembuh, keadaan yang berterusan itu sering menjadi petanda bahawa mungkin ada sesuatu yang lebih serius sedang berlaku.
Jangkitan Lain yang Mungkin Muncul
Disebabkan HIV melemahkan sistem imun, ia boleh membuatkan anda lebih mudah terdedah kepada jangkitan lain. Doktor memanggilnya sebagai jangkitan oportunistik, dan sebahagiannya boleh muncul di kawasan kemaluan.
Kandidiasis (thrush): Jangkitan yis yang tidak sembuh atau sering berulang. Pada lelaki, ia boleh menyebabkan kemerahan atau lapisan putih pada zakar. Pada wanita, ia boleh menyebabkan lelehan pekat dan kegatalan.
Herpes simplex virus (HSV): Ramai orang sudah membawa virus herpes, tetapi HIV boleh menyebabkan serangan berlaku lebih kerap, lebih teruk, dan lebih sukar dikawal.
Human papillomavirus (HPV): Ketuat kemaluan boleh kelihatan lebih besar, merebak lebih cepat, atau sukar dirawat jika sistem imun lemah.
Ini tidak semestinya bermakna HIV mencetuskan masalah baru, tetapi ia menjadikan jangkitan sedia ada lebih sukar dilawan.
Cara Bezakan daripada Jangkitan Kelamin (STI) Lain
Banyak STI seperti herpes, sifilis, dan gonorea boleh menyebabkan luka, lelehan, atau ruam pada kawasan yang sama. Jadi, bagaimana untuk tahu apa yang sedang berlaku?
Perbezaan utama ialah pada coraknya: dengan HIV, gejala cenderung lebih berterusan, luar biasa, atau sukar dirawat. Contohnya:
| Gejala | STI Biasa | Mungkin Berkaitan HIV |
|---|---|---|
| Luka | Herpes atau sifilis | Lebih teruk atau lambat sembuh |
| Ruam | Sifilis, dermatitis | Lebih meluas atau berpanjangan |
| Jangkitan yis | Candida | Kerap berulang & sukar dirawat |
Disebabkan pertindihan gejala ini, doktor biasanya mengesyorkan ujian HIV bersama ujian STI lain jika anda mengalami simptom pada kemaluan.
Bila Perlu Jumpa Doktor
Jangan tunggu sehingga simptom menjadi lebih teruk. Jumpalah doktor jika anda mengalami:
- Luka, ruam, atau lelehan yang tidak hilang.
- Jangkitan yang kerap berulang walaupun selepas rawatan.
- Benjolan, bintik, atau ketuat baru dan luar biasa.
Walaupun ia bukan HIV, mengenal pasti masalah lebih awal memudahkan rawatan dan mengurangkan komplikasi.
- Ujian pantas boleh memberikan keputusan dalam masa kurang 30 minit.
- Ujian makmal mungkin mengambil masa beberapa hari tetapi sangat tepat.
- Ujian tanpa nama tersedia di banyak tempat untuk privasi tambahan.
Jika keputusan ujian positif, jangan panik. Terapi antiretroviral moden (ART) boleh mengawal HIV dengan berkesan, membolehkan pesakit hidup lebih lama dan sihat. Lebih awal anda memulakan rawatan, lebih baik hasilnya.
Dapatkan Ujian dan Rawatan HIV di Dr Prevents
Perubahan pada kemaluan boleh membuat anda risau, tetapi anda tidak boleh menentukan jangkitan hanya berdasarkan simptom. Luka, ruam, atau jangkitan kemaluan boleh berpunca daripada banyak perkara, dan HIV hanyalah salah satu kemungkinan.
Kesimpulannya: jika ada sesuatu yang dirasa tidak normal, jumpa doktor dan lakukan ujian. Lebih cepat anda tahu, lebih cepat anda boleh mengawal kesihatan anda. Kunjungi salah satu cawangan Dr Prevents di seluruh KL dan Selangor, dan kami akan bantu anda mendapatkan rawatan yang sesuai.