Ramai wanita berasa sihat, tidak mengalami sakit atau lelehan luar biasa, lalu menganggap pemeriksaan serviks boleh ditangguhkan. Namun, jangkitan human papillomavirus atau HPV sering tidak mempunyai gejala. HPV test for women membantu mengesan jenis HPV berisiko tinggi yang boleh menyebabkan perubahan pada sel serviks sebelum ia berkembang menjadi kanser serviks.
Ujian ini bukan sesuatu yang perlu ditakuti atau dibuat hanya apabila ada masalah. Ia ialah langkah pencegahan yang memberi doktor maklumat lebih awal untuk menentukan sama ada anda memerlukan pemantauan biasa, ujian lanjut atau rawatan. Bagi wanita yang sibuk bekerja, mengurus keluarga atau jarang mempunyai masa untuk pemeriksaan kesihatan, mengetahui masa yang sesuai untuk menjalani ujian boleh memudahkan perancangan penjagaan diri.
Apa yang dikesan oleh HPV test for women?
HPV ialah kumpulan virus yang sangat biasa dan boleh merebak melalui sentuhan seksual kulit ke kulit. Terdapat banyak jenis HPV. Sesetengahnya boleh menyebabkan ketuat kelamin, manakala jenis berisiko tinggi tertentu dikaitkan dengan perubahan sel pada serviks yang boleh meningkatkan risiko kanser serviks jika tidak dipantau.
HPV test mengesan bahan genetik virus dalam sampel dari serviks. Ia tidak mendiagnosis kanser dan keputusan positif juga tidak bermaksud seseorang pasti mempunyai kanser. Sebaliknya, ia menunjukkan bahawa virus berisiko tinggi dikesan dan pemeriksaan susulan mungkin diperlukan.
Ini berbeza daripada Pap smear. Pap smear melihat perubahan pada sel serviks, manakala ujian HPV mencari kehadiran virus yang boleh mencetuskan perubahan tersebut. Dalam sesetengah keadaan, doktor mungkin mengesyorkan kedua-dua ujian sekali, yang sering disebut sebagai co-testing. Pilihan terbaik bergantung pada umur, sejarah saringan terdahulu, keputusan terdahulu dan garis panduan klinikal semasa.
Bila wanita patut mempertimbangkan ujian HPV?
Kebanyakan wanita tidak perlu menunggu sehingga mempunyai simptom untuk berbincang tentang saringan serviks. Kanser serviks peringkat awal lazimnya tidak menyebabkan tanda yang jelas. Pemeriksaan berkala adalah lebih berkesan berbanding menunggu sakit pelvis, pendarahan selepas hubungan intim atau pendarahan di antara haid muncul.
Secara umum, ujian HPV lebih kerap digunakan sebagai saringan utama bagi wanita berumur sekitar 30 tahun ke atas, atau mengikut nasihat doktor dan program saringan yang sesuai. Wanita lebih muda mungkin menjalani Pap smear atau pendekatan lain kerana jangkitan HPV adalah biasa pada usia muda dan kebanyakannya hilang sendiri. Ujian terlalu awal boleh membawa kepada kebimbangan dan pemeriksaan susulan yang sebenarnya tidak diperlukan.
Anda juga patut berbincang dengan doktor lebih awal jika pernah mendapat keputusan Pap smear yang tidak normal, pernah didiagnosis dengan HPV, mempunyai sistem imun yang lemah, hidup dengan HIV, atau menerima rawatan yang menjejaskan imuniti. Kehamilan, sejarah rawatan serviks dan pendarahan yang luar biasa juga boleh mempengaruhi jenis pemeriksaan yang paling sesuai.
Jadual saringan bukan sama untuk semua orang. Ada wanita memerlukan ujian pada sela masa beberapa tahun, sementara yang lain memerlukan pemantauan lebih rapat. Keputusan terdahulu dan penilaian doktor adalah lebih penting daripada mengikut satu jadual umum tanpa mempertimbangkan keadaan peribadi.
Bagaimana ujian dilakukan?
Bagi kebanyakan pesakit, prosedur mengambil masa beberapa minit sahaja. Anda akan berbaring seperti semasa pemeriksaan ginekologi biasa. Doktor atau petugas kesihatan terlatih memasukkan spekulum dengan perlahan untuk melihat serviks, kemudian menggunakan berus kecil bagi mengambil sampel sel.
Pengambilan sampel biasanya tidak menyakitkan, walaupun sesetengah wanita mungkin berasa tidak selesa, tekanan ringan atau kekejangan seketika. Jika anda cemas, beritahu doktor sebelum prosedur. Mereka boleh menerangkan setiap langkah dan membantu anda berada dalam posisi yang lebih selesa.
Untuk mendapatkan sampel yang baik, doktor mungkin menasihatkan anda mengelakkan hubungan intim, penggunaan ubat faraj, pelincir tertentu atau douching selama kira-kira 24 hingga 48 jam sebelum ujian. Jika anda sedang haid yang banyak, penjadualan semula mungkin lebih sesuai. Namun, jangan batalkan pemeriksaan tanpa bertanya kerana pendarahan ringan tidak semestinya menghalang ujian.
Memahami keputusan HPV anda
Keputusan negatif bermaksud HPV berisiko tinggi tidak dikesan dalam sampel. Ini melegakan, tetapi tidak bermaksud anda tidak perlu menjalani saringan lagi pada masa hadapan. Teruskan pemeriksaan mengikut sela masa yang disyorkan doktor.
Keputusan positif bermaksud salah satu jenis HPV berisiko tinggi dikesan. Ia bukan petunjuk tentang bila anda mendapat jangkitan atau daripada siapa. HPV boleh berada dalam tubuh tanpa dikesan untuk tempoh yang lama, jadi keputusan positif tidak membuktikan pasangan baru, kecurangan atau masalah kebersihan diri.
Dalam banyak kes, sistem imun akan membersihkan jangkitan HPV secara semula jadi. Doktor mungkin meminta anda mengulangi ujian selepas tempoh tertentu, menjalankan Pap smear, atau mencadangkan kolposkopi. Kolposkopi ialah pemeriksaan lebih dekat pada serviks menggunakan alat pembesar khas. Jika perubahan sel ditemui, rawatan awal boleh dilakukan sebelum ia menjadi masalah yang lebih serius.
Keputusan yang memerlukan susulan boleh menimbulkan kebimbangan, tetapi susulan itulah tujuan saringan. Ia memberi peluang untuk bertindak ketika perubahan masih kecil dan mudah diuruskan.
Adakah vaksin HPV masih relevan selepas ujian?
Ya, bagi ramai wanita, vaksin HPV masih boleh dibincangkan walaupun pernah aktif secara seksual atau pernah mendapat keputusan HPV positif. Vaksin tidak merawat jangkitan yang sudah ada, tetapi ia boleh melindungi daripada jenis HPV lain yang belum pernah dijangkiti. Kesesuaiannya bergantung pada umur, sejarah kesihatan dan jenis vaksin yang tersedia.
Vaksin dan saringan bukan pengganti antara satu sama lain. Vaksin mengurangkan risiko, sementara saringan membantu mengesan perubahan yang mungkin berlaku. Perlindungan terbaik lazimnya datang daripada menggabungkan kedua-duanya dengan penjagaan kesihatan seksual yang sesuai.
Bila perlu mendapatkan pemeriksaan tanpa berlengah?
Jangan tunggu tarikh saringan rutin jika anda mengalami pendarahan selepas hubungan intim, pendarahan selepas menopaus, haid yang berubah dengan ketara, sakit semasa hubungan intim, lelehan faraj berbau kuat atau bercampur darah, ataupun sakit pelvis yang berterusan. Gejala ini tidak semestinya disebabkan HPV atau kanser serviks, tetapi ia perlu dinilai oleh doktor.
Jika anda berada di Kuala Lumpur atau Selangor dan mahu membuat saringan serviks, hubungi klinik terlebih dahulu untuk mengesahkan jenis ujian yang tersedia, persediaan yang diperlukan dan waktu yang sesuai. Di Dr.Prevents, perbincangan sulit dengan doktor boleh membantu anda memilih pemeriksaan berdasarkan umur, sejarah saringan dan keperluan kesihatan anda, tanpa membuat andaian daripada satu keputusan sahaja.
Menjaga kesihatan serviks tidak memerlukan anda menunggu sehingga berasa sakit. Satu perbualan ringkas dengan doktor boleh memberi kejelasan tentang ujian yang sesuai dan membantu anda mengambil langkah seterusnya dengan lebih tenang.